Siêu Phẩm Zomo 400SC Mới Ra Mắt Của Nhà Vĩnh Thạnh Có Gì Hot? Đại Lý VTNN Cần Biết Gì?
1. ZOMO 400SC là gì và đang được đăng ký cho những bệnh nào ở Việt Nam?
Thành phần
Cyazofamid 100 g/l
Dimethomorph 300 g/l
Dạng huyền phù đậm đặc 400SC (tổng hoạt chất 400 g/l, tỷ lệ 1 : 3)
Trong Danh mục thuốc BVTV mới nhất, Zomo 400SC được ghi:
Cây trồng: cà chua, sầu riêng
Đối tượng: sương mai trên cà chua và thối thân xì mủ trên sầu riêng
Như vậy, trên giấy tờ tại Việt Nam Zomo 400SC không chỉ có sương mai cà chua mà đã được mở thêm sang xì mủ/thối thân sầu riêng – đây là điểm rất đáng chú ý khi tư vấn cho nhà vườn.
2. Hồ sơ kỹ thuật từng hoạt chất – nói gọn, dễ nhớ
2.1. Cyazofamid – “dao mổ” chuyên trị nấm Oomycetes
Thuộc nhóm QiI, mã FRAC 21 – ức chế hô hấp của nấm tại vị trí Qi trong phức hợp III của ti thể.
Được thiết kế rất chuyên biệt cho nhóm nấm “ưa nước” Oomycetes như Phytophthora, Peronospora, Pythium…
Tài liệu nhà sản xuất cho thấy: chỉ với 80–100 g hoạt chất/ha đã kiểm soát tốt mốc sương khoai tây, cà chua, ớt; sương mai nho, dưa chuột, dưa lưới…
Điểm thú vị ít người để ý
Trong danh sách FRAC, chỉ có 4 hoạt chất thuộc nhóm QiI, một trong đó là cyazofamid. Đây là “hàng hiếm”, nên nếu lạm dụng rất dễ tạo áp lực kháng.
Các nghiên cứu và nhãn thương mại (ví dụ Ranman) nhấn mạnh cyazofamid bám rất tốt trên bề mặt lá, chịu mưa tốt, phù hợp điều kiện mưa nhiều ở vùng rau và cây ăn trái Việt Nam.
2.2. Dimethomorph – “xương sống” cho chương trình trừ Phytophthora
Thuộc nhóm CAA (Carboxylic Acid Amide), mã FRAC 40 – ức chế quá trình hình thành vách tế bào nấm, làm tế bào yếu và chết.
Có tính thấm sâu – lưu dẫn cục bộ, nên vừa bảo vệ bề mặt, vừa “đuổi theo” sợi nấm đã xâm nhập mô.
Được sử dụng rộng rãi để trừ mốc sương khoai tây, cà chua, sương mai nho, dưa chuột, xà lách, hành… và các bệnh Phytophthora trên nhiều cây khác.
Điểm thú vị ít người biết
Nhóm CAA (trong đó có dimethomorph) được FRAC xếp nguy cơ kháng từ thấp đến trung bình, nhưng đã ghi nhận trường hợp kháng trên sương mai nho. Vì vậy bắt buộc phải luân phiên với nhóm khác.
2.3. Ý nghĩa của việc phối 1 cyazofamid + 3 dimethomorph
Một số tài liệu (bằng sáng chế và mô tả dạng 10% + 30% SC) chỉ ra: hỗn hợp cyazofamid + dimethomorph cho hiệu lực cao và có xu hướng hiệp đồng trên mốc sương, sương mai ở khoai tây, nho, dưa chuột, dưa hấu… hơn so với dùng đơn lẻ.
Zomo 400SC dùng tỷ lệ 1 : 3 y hệt các công thức 40SC/48SC đang lưu hành, chỉ khác là nâng nồng độ lên 400 g/l, giúp:
Dễ tính liều (thường 200–300 ml/ha là đạt liều kỹ thuật)
Đảm bảo cyazofamid là “lớp khiên” bên ngoài, dimethomorph là “mũi dao” thấm sâu bên trong.
3. Ngoài sương mai cà chua, bộ đôi này còn diệt được những bệnh nào trên thế giới?
Lưu ý: phần dưới tổng hợp từ các đăng ký và nghiên cứu quốc tế của hỗn hợp cyazofamid + dimethomorph hoặc các sản phẩm dùng chung hai hoạt chất này trong một chương trình phun.
3.1. Nhóm rau họ cà (khoai tây, cà chua, ớt)
Các tài liệu và bằng sáng chế về hỗn hợp cyazofamid + dimethomorph cho thấy:
Mốc sương khoai tây, cà chua: hiệu lực rất cao, được dùng trong nhiều chương trình phun ở châu Âu và Trung Quốc.
Thối gốc, cháy lá do Phytophthora trên ớt, cà chua: phối hợp này được khuyến cáo trong một số nhãn thương mại và chương trình IPM như giải pháp “gốc đặc trị Oomycetes”.
Ở Việt Nam, điều này phù hợp với thực tế:
Zomo 400SC: sương mai cà chua, thối thân xì mủ sầu riêng
Nhiều sản phẩm chứa dimethomorph khác cũng được đăng ký cho mốc sương khoai tây, sương mai cà chua, chết nhanh hồ tiêu, xì mủ sầu riêng.
3.2. Nhóm dưa, bí, bầu, mướp
Bằng sáng chế và mô tả sản phẩm chứa cyazofamid + dimethomorph 10% + 30% SC ghi nhận hiệu lực rất tốt đối với:
Sương mai dưa chuột, dưa hấu, dưa lưới, bầu, bí…
Thối gốc, thối rễ do nấm ưa nước trên cây dưa.
Trong Danh mục Việt Nam, tuy Zomo 400SC chưa đăng ký trên dưa, nhưng:
Boocpha 40SC (cyazofamid 10% + dimethomorph 30%) được đăng ký cho giả sương mai dưa hấu.
Các sản phẩm khác chứa cyazofamid + strobilurin hoặc cyazofamid + flumorph cũng nhắm vào giả sương mai dưa chuột, dưa hấu.
Điều này cho thấy bộ đôi cyazofamid + dimethomorph “sinh ra” cho nhóm bệnh sương mai, mốc sương trên họ dưa – dù khi tư vấn vẫn phải tôn trọng phạm vi đăng ký trên nhãn.
3.3. Nho, xà lách, hành, các loại rau ăn lá
Dimethomorph (và các CAA cùng nhóm FRAC 40) được đăng ký rộng rãi trên nho, xà lách, hành, hành tây để trừ sương mai và mốc sương.
Cyazofamid dạng đơn chất 10–20% SC được dùng cho nho, xà lách, hành, rau ăn lá khác với mục tiêu tương tự.
Khi hai hoạt chất này được phối trong cùng sản phẩm hoặc bộ đôi phun luân phiên, tài liệu ghi nhận hiệu lực tốt trên:
Sương mai nho
Sương mai xà lách, hành
Mặc dù Zomo 400SC hiện chưa có đăng ký chính thức cho các cây này tại Việt Nam, nhưng đây là thông tin hữu ích để kỹ sư đánh giá phổ tác dụng tiềm năng khi xây dựng chiến lược vùng nguyên liệu.
3.4. Cây công nghiệp, cây ăn trái lâu năm
Tại Việt Nam, bộ đôi cyazofamid – dimethomorph xuất hiện rất rõ trong:
Boocpha 40SC, Cyazo Cap 40SC, Cyamet 30SC, Silt Cyme 30SC, Akita-Konho 40SC, NBC-Vixlet 48SC… với hàng loạt đối tượng:
mốc sương khoai tây
mốc sương cà chua
sương mai vải
giả sương mai dưa hấu
rỉ sắt cà phê (Cymobgo 40SC)
Ngoài ra, trong bộ đôi APN Pro (Pilarzox 255SC + Metho Fen 50SC), cyazofamid kết hợp dimethomorph (qua chai thứ hai) được nhà sản xuất dùng cho:
Nứt thân xì mủ, thối trái do Phytophthora trên sầu riêng
Vàng lá thối rễ, cháy lá, đốm lá trên nhiều cây ăn trái và rau màu
Điều này phù hợp với lý thuyết: cả hai hoạt chất đều rất mạnh trên Phytophthora, nên không chỉ hữu ích cho rau màu mà còn cho cây lâu năm như sầu riêng, hồ tiêu, cao su (thông qua các công thức dimethomorph phối hợp khác).
4. So sánh ZOMO 400SC với các sản phẩm cùng công thức / cùng nhóm FRAC trong Danh mục
4.1. Nhóm “cùng công thức hoạt chất phối” (Cyazofamid + Dimethomorph)
Trong Danh mục kèm theo, các sản phẩm chứa cùng bộ đôi hoạt chất gồm:
Akita-Konho 40SC (8% + 32%) – sương mai vải
NBC-Vixlet 48SC (8% + 40%) – mốc sương cà chua
Cyamet 30SC (5% + 25%) – mốc sương khoai tây
Silt Cyme 30SC (7,5% + 22,5%) – mốc sương cà chua
Boocpha 40SC (10% + 30%) – giả sương mai dưa hấu
Cyazo Cap 40SC – mốc sương khoai tây
Cymobgo 40SC – rỉ sắt cà phê
Zomo 400SC (100 g/l + 300 g/l) – sương mai cà chua; thối thân xì mủ sầu riêng
Nhận xét ngắn:
Về tỷ lệ hoạt chất, Zomo 400SC giống Boocpha 40SC (1 : 3, tổng 40%) nhưng ở dạng nồng độ cao 400 g/l, thuận lợi khi cần pha liều thấp, ít tăng lượng dung môi.
Zomo 400SC được “định vị” thêm cho thối thân xì mủ sầu riêng, đây là ưu thế riêng so với đa số sản phẩm trong nhóm chỉ xoay quanh rau màu.
4.2. So với các công thức cyazofamid phối hoạt chất khác
Một số ví dụ ngay trong Danh mục:
Pickup 30SC (cyazofamid + fluazinam) – đốm đen hoa hồng (bệnh nấm “cạn”)
Abita Gold 400SC (cyazofamid + fluazinam) – nấm hồng cao su
Cyfamo 300SC (cyazofamid + flumorph) – giả sương mai dưa chuột
Raduten 24SC, Nacybin 30SC, Globole Master 35SC, Cyrobin 350SC (cyazofamid + strobilurin) – mở rộng sang phấn trắng, mốc sương khoai tây, giả sương mai dưa hấu…
So với nhóm này, Zomo 400SC:
Ưu điểm:
Cả hai hoạt chất đều “đánh thẳng” vào nấm Oomycetes, rất tập trung cho các bệnh ưa nước như sương mai, mốc sương, Phytophthora.
Tốt để giảm áp lực kháng cho nhóm strobilurin (vì không có strobilurin trong công thức).
Hạn chế:
Phổ trên nấm thật (thán thư, phấn trắng, rỉ sắt…) không rộng bằng các công thức có strobilurin hoặc fluazinam. Khi ruộng/vườn có nhiều bệnh hỗn hợp, vẫn cần luân phiên với thuốc phổ rộng/tiếp xúc.
4.3. So với các công thức dimethomorph phối hoạt chất khác
Dimethomorph hiện diện cực kỳ “dày đặc” trong Danh mục:
Banjo Forte 400SC (dimethomorph + fluazinam) – chết nhanh hồ tiêu, nứt thân xì mủ mít
Acrobat MZ 90/600WP (dimethomorph + mancozeb) – sương mai dưa hấu, cà chua; chết nhanh hồ tiêu; thối thân xì mủ sầu riêng; loét sọc mặt cạo cao su
Diman Bul 70WP (dimethomorph + mancozeb) – chết nhanh hồ tiêu, mốc sương khoai tây, sương mai dưa hấu, xì mủ sầu riêng
Nhiều công thức dimethomorph + pyraclostrobin (Dosimax gold 45SC, MDBintop 45SC, Pyramix 660WG…) – vừa đánh Oomycetes, vừa mở sang thán thư, rỉ sắt, phấn trắng.
So với nhóm này, Zomo 400SC:
Mạnh nhất khi ruộng tập trung bệnh Phytophthora, sương mai, mốc sương và cần thêm một “cú đấm” khác cơ chế (cyazofamid).
Nhưng nếu vườn đang có thán thư trên bơ, xoài, cà phê; rỉ sắt; phấn trắng, các công thức dimethomorph + mancozeb / pyraclostrobin sẽ cho phổ rộng hơn; Zomo 400SC lúc này phù hợp để luân phiên trong chương trình hơn là “gánh hết”.
5. Một vài “fun facts” có thể dùng làm câu chuyện bán hàng
Cyazofamid là “hàng hiếm”
Trong bảng FRAC, nhóm QiI (mã 21) hiện chỉ có cyazofamid, florylpixoxamid, fenpicoxamid và amisulbrom là hoạt chất thương mại.frac.info+1
Có thể nói với khách: “Đây là nhóm hoạt chất rất ít thuốc có, nên khi cần ‘chữa cháy’ những ruộng đã kháng các nhóm cũ như phenylamide, strobilurin thì cyazofamid là lựa chọn cực kỳ giá trị.”
Dimethomorph – thấm một mặt, bảo vệ hai mặt
FRAC mô tả nhóm CAA có tính thấm qua lá (translaminar), nên phun một mặt lá vẫn bảo vệ được mặt kia – nói vui là “phun sơ sơ mà hiệu lực sâu”.
Kết hợp 21 + 40 là combo được FRAC khuyến cáo luân phiên
Tài liệu FRAC về QiI và CAA đều nhấn mạnh: không dùng quá 50% số lần phun trong vụ cho mỗi nhóm, và nên luân phiên với nhóm khác (11, 28, 43, 45…) để hạn chế kháng.
Điều này rất hợp lý để xây dựng chương trình phun: dùng Zomo 400SC ở các đỉnh điểm nguy cơ sương mai/mốc sương, sau đó quay về thuốc tiếp xúc/khác nhóm.
6. Gợi ý ứng dụng thực tế
Khi nào ưu tiên ZOMO 400SC?
Vùng thường xuyên ẩm, mưa nhiều, ruộng/vườn hay bị sương mai, mốc sương, Phytophthora.
Mô hình cà chua – khoai tây – cây ăn trái (đặc biệt sầu riêng) trong cùng khu vực, cần một thuốc chung nhóm bệnh ưa nước để dễ quản lý.
Khi muốn giảm áp lực lên các thuốc strobilurin, phenylamide – luân phiên sang nhóm QiI + CAA.
Chiến lược luân phiên gợi ý (mang tính nguyên tắc):
Không phun liên tục Zomo 400SC quá 2 lần liền nhau; tổng số lần dùng nhóm 21 và 40 không nên vượt 1/2 số lần phun phòng sương mai/mốc sương trong vụ.
Xen kẽ với:
Thuốc tiếp xúc đa điểm (mancozeb, chlorothalonil…)
Hoặc các công thức khác cơ chế: dimethomorph + mancozeb, mandipropamid, fluopicolide, oxathiapiprolin… tùy cây trồng và bệnh chủ lực.
Tóm lại
Cyazofamid 100 g/l + Dimethomorph 300 g/l (Zomo 400SC) là một công thức rất “đúng bệnh” cho nhóm nấm Oomycetes: sương mai, mốc sương, Phytophthora trên rau màu và cây ăn trái.
Trên thế giới, bộ đôi này (và các công thức tương tự) được dùng mạnh cho mốc sương khoai tây, cà chua; sương mai nho, dưa; thối gốc, thối rễ, xì mủ do Phytophthora.
Trong Danh mục Việt Nam, Zomo 400SC có lợi thế là đã đăng ký thêm trên thối thân xì mủ sầu riêng, và nằm trong một “hệ sinh thái” sản phẩm cyazofamid + dimethomorph phong phú, rất thuận lợi để anh em kỹ sư xây dựng chương trình luân phiên theo FRAC chặt chẽ.
